گیر کردن کاغذ در دستگاه کپی معمولاً به چند عامل رایج مربوط می شود؛ از جمله استفاده از کاغذ نامناسب یا مرطوب، تنظیم نبودن سایز و سینی کاغذ، خرابی رولر و فیدر، گرفتگی مسیر عبور کاغذ و مشکلات مربوط به فیوزینگ. وقتی هر یک از این بخش ها به درستی کار نکند، کاغذ در مسیر حرکتش متوقف شده و خطای paper jam ایجاد می شود.
علاوه بر توقف کار دستگاه، تکرار گیر کردن کاغذ می تواند باعث بروز مشکلاتی نظیر کپی خط دار یا کمرنگ، چروک شدن و تاخوردگی برگه، مچاله شدن کاغذ، ایجاد لکه ها و نقاط سیاه روی چاپ و حتی آسیب دیدن درام و رولرها شود. با سرویس دوره ای و تعمیر دستگاه کپی، انتخاب کاغذ استاندارد، تمیز کردن مسیر عبور کاغذ و بررسی سلامت رولرها می توان به طور مؤثر از گیر کردن کاغذ جلوگیری کرد و عملکرد دستگاه کپی را به حالت پایدار برگرداند.

- کثیف شدن یا فرسودگی رولر دستگاه کپی: رولرها وظیفه دارند برگه را از سینی گرفته و به سمت مسیر چاپ هدایت کنند. زمانی که سطح این قطعه ها به دلیل استفاده طولانی مدت صاف، خشک یا آلوده شود، توانایی گرفتن برگه کاهش پیدا می کند. در این شرایط برگه به درستی حرکت نمی کند و احتمال توقف یا جمع شدن آن در مسیر افزایش پيدا می کند.
- استفاده از کاغذ مرطوب یا بی کیفیت: کیفیت برگه تاثیر مستقیمی بر عملکرد دستگاه فتوکپی دارد. اگر برگه ها رطوبت داشته باشند یا از نوع نامرغوب باشند، هنگام عبور از مسیر داخلی انعطاف طبیعی خود را از دست می دهند. این وضعیت باعث می شود برگه به قطعات داخلی بچسبد یا در مسیر چاپ دچار توقف شود.
- قرار دادن اشتباه کاغذ در سینی: یکی از موارد رایج، قرار دادن نادرست برگه در سینی است. اگر برگه ها به صورت نامرتب، کج یا فشرده در سینی قرار بگیرند، حرکت اولیه به درستی انجام نمی شود. این موضوع می تواند باعث اختلال در ورود برگه به مسیر چاپ شود.

- پر بودن بیش از حد سینی کاغذ: قرار دادن تعداد زیادی برگه در سینی باعث فشار روی بخش تغذیه می شود. در این حالت چند برگه به صورت همزمان وارد مسیر می شوند یا حرکت آن ها با مشکل مواجه می شود. نتیجه این وضعیت معمولا توقف برگه در مسیر است.
- خرابی یا ضعف سنسور تشخیص کاغذ: در داخل دستگاه سنسور هایی وجود دارد که عبور برگه را تشخیص می دهند. اگر این سنسورها دچار ضعف یا خرابی شوند، دستگاه تشخیص درستی از حرکت برگه نخواهد داشت. در چنین حالتی ممکن است دستگاه روند چاپ را متوقف کند.
- وجود گرد و غبار در مسیر عبور کاغذ: گرد و غبار، تکه های ریز برگه و آلودگی های داخلی مي توانند مسیر عبور را دچار اختلال کنند. تجمع این آلودگی ها باعث می شود حرکت برگه روان نباشد و در بخش های مختلف مسیر متوقف شود.
- فرسودگی قطعات داخلی دستگاه کپی: با گذشت زمان برخی قطعات داخلی دچار استهلاک می شوند. کاهش دقت عملکرد این قطعه ها می تواند باعث اختلال در حرکت برگه و بروز مشکل در روند چاپ شود.
- تنظیم نبودن سایز کاغذ در دستگاه: اگر اندازه برگه با تنظیمات انتخاب شده در دستگاه هماهنگ نباشد، دستگاه در تشخیص مسیر عبور دچار مشکل می شود. این ناهماهنگی گاهی باعث توقف یا جمع شدن برگه در بخش های مختلف مسیر چاپ می شود.
- استفاده مداوم و بدون سرویس دستگاه: استفاده طولانی مدت بدون سرویس دوره ای باعث تجمع آلودگی و فرسودگی قطعات می شود. انجام سرویس منظم کمک می کند عملکرد دستگاه پایدار بماند و احتمال بروز این مشکل کاهش پیدا کند.
- بررسی محل دقیق توقف برگه: پیش از هر اقدام باید مشخص شود برگه در کدام بخش از مسیر متوقف شده است. مشاهده دقیق محل گیر افتادن کمک می کند که روند بیرون آوردن آن بدون آسیب و با کنترل بیشتری انجام شود.
- خاموش کردن دستگاه قبل از هر اقدام: برای جلوگیری از حرکت ناگهانی قطعه های داخلی و جلوگیری از صدمه، خاموش کردن دستگاه ضروری است. با این کار هم ایمنی حفظ می شود و هم احتمال آسیب به بخش های مکانیکی کاهش پیدا می کند.
- خارج کردن برگه به آرامی و بدون پارگی: پس از مشاهده محل توقف، باید برگه را آرام و در همان جهت حرکت اصلی بیرون کشید. حرکت ناگهانی باعث پارگی و باقی ماندن تکه های کوچک در مسیر می شود که دوباره ایجاد اختلال می کند.
- باز کردن درب های داخلی برای دسترسی بهتر: در برخی مدل ها چند درب در مسیر وجود دارد. باز کردن این درب ها دید و دسترسی بیشتری به مسیر عبور برگه می دهد و احتمال خارج کردن کامل آن را افزایش می دهد.

- بررسی و تمیز کردن رولر دستگاه کپی: پس از خارج کردن برگه بهتر است سطح رولر ها بررسی شود. اگر آثار گرد و غبار یا آلودگی دیده شود، پاک کردن آن ها کمک می کند روند حرکت برگه روان تر شود.
- بررسی مسیر عبور و حذف موانع احتمالی: گاهی تکه های ریز برگه یا گرد و غبار در بخش های مختلف مسیر جمع می شوند. بررسی کامل مسیر و تمیز کردن نقاطی که آلودگی دارند مانع از توقف دوباره برگه می شود.
- تنظیم صحیح سینی و قرار دادن درست برگه ها: پس از برطرف کردن مشکل، باید برگه ها به صورت مرتب، در یک سطح و بدون فشردگی اضافی در سینی قرار داده شوند. تنظیم درست سینی نیز به حرکت اولیه روان کمک می کند.
- ریست کردن دستگاه بعد از رفع مشکل: پس از بستن درب ها و اطمینان از آزاد بودن مسیر، روشن کردن دستگاه و انجام یک ریست ساده باعث می شود دستگاه مسیر حرکت را دوباره شناسایی کند.
- بررسی مجدد برای اطمینان از رفع کامل مشکل: در پایان بهتر است یک برگه آزمایشی چاپ شود تا مشخص شود مسیر کاملا آزاد است و روند حرکت برگه بدون اختلال انجام می شود.
برای رفع گیر کاغذ دستگاه کپی باید ابتدا دستگاه را متوقف و آن را خاموش کنید تا حرکت قطعات داخلی متوقف شود. سپس درب بخشی را که مسیر عبور برگه در آن قرار دارد به آرامی باز کنید. در بیشتر مدل ها مسیر حرکت برگه مشخص است و می توان محل توقف آن را به راحتی مشاهده کرد. زمانی که برگه دیده شد، باید آن را با دو دست و به آرامی در همان جهتی که در حال حرکت بوده بیرون بکشید. کشیدن ناگهانی یا بر خلاف مسیر حرکت می تواند باعث پارگی برگه و باقی ماندن تکه ها در داخل مسیر شود و این موضوع مشکل گیر کاغذ را دوباره ایجاد می کند.
اگر برگه در بخش رولر دیده شود، آن را با حرکت آهسته و یکنواخت خارج کنید تا به رولر یا دیگر قطعه های چرخان آسیب نرسد. در صورتی که برگه در قسمت خروجی متوقف شده باشد، باید آن را به سمت بیرون هدایت کرد تا مشکل برطرف شود. پس از خارج کردن کامل برگه، مسیر عبور را بررسی کنید تا هیچ تکه کوچکی باقی نمانده باشد. در پایان درب ها را ببندید و دستگاه را روشن کنید تا روند عادی چاپ دوباره آغاز شود.
- استفاده از کاغذ استاندارد و خشک: بهترین روش برای کاهش احتمال توقف برگه، استفاده از نوع مناسب و خشک است. رطوبت باعث چسبندگی و تغییر شکل برگه مي شود و عبور آن را در مسیر دشوار مي کند.
- قرار دادن صحیح کاغذ در سینی دستگاه: مرتب چیدن برگه ها در سینی و قرار دادن آن ها در یک سطح صاف باعث می شود فید اولیه بدون مشکل انجام شود. قرارگیری کج یا فشرده برگه ها یکی از عوامل رایج ایجاد اختلال در ورود به مسیر است.
- خالی نکردن یا بیش از حد پر نکردن سینی کاغذ: سطح مناسب پر بودن سینی اهمیت دارد. کم بودن بیش از حد برگه ها باعث تغذیه نامنظم و زیاد بودن آن ها باعث ورود همزمان چند برگه می شود. هر دو حالت احتمال توقف برگه را افزایش می دهد.
- سرویس و تمیز کردن دوره ای دستگاه کپی: پاک کردن بخش های داخلی و بررسی سلامت قطعات به صورت دوره ای باعث می شود مسیر عبور همیشه روان بماند. سرویس منظم از جمع شدن گرد و غبار و ایجاد اختلال جلوگیری می کند.
- بررسی و تعویض به موقع رولر دستگاه کپی: رولرها در طول زمان فرسوده می شوند. کنترل دوره ای و تعویض آن ها در زمان مناسب باعث می شود برگه با نیروی مناسب حرکت کند و احتمال توقف آن کاهش یابد.

- جلوگیری از ورود گرد و غبار به داخل دستگاه: قرار دادن دستگاه در محیطی تمیز و بسته، از ورود آلودگی به بخش های داخلی جلوگیری می کند. گرد و غبار یکی از عوامل اختلال در حرکت برگه است.
- استفاده نکردن از کاغذ تا خورده یا آسیب دیده: برگه هایی که گوشه های کج یا سطح آسیب دیده دارند، هنگام عبور از مسیر به راحتی دچار توقف می شوند. استفاده از برگه سالم بهترین راه پیشگیری است.
- تنظیم درست سایز و نوع کاغذ در تنظیمات دستگاه: هماهنگی تنظیمات نرم افزاری با نوع برگه موجود در سینی باعث می شود دستگاه مسیر را درست تشخیص دهد.
- قرار دادن دستگاه در محیط خشک و بدون رطوبت: مکان مناسب برای قرارگیری دستگاه باید رطوبت کمی داشته باشد تا برگه ها تغییر شکل ندهند و مسیر عبور بدون اختلال باقی بماند.
زمانی نیاز به حضور متخصص وجود دارد که مشکل توقف برگه بعد از چند تلاش ساده برطرف نشود و روند عبور برگه هر بار در همان نقطه دچار اختلال شود. اگر پس از خارج کردن برگه، روشن و خاموش کردن دستگاه و بررسی مسیر، همچنان ارور paper jam دستگاه کپی باقی بماند، موضوع نشان دهنده وجود نقص در بخش های داخلی است و باید توسط فرد ماهر بررسی شود.
هنگامی هم که برگه بدون دخالت کاربر مدام جمع شود و مسیر عبور آن ثبات نداشته باشد، احتمال خرابی قطعه های مکانیکی یا اختلال واحد انتقال برگه وجود دارد و ادامه کار باعث آسیب بیشتر می شود. اگر دستگاه صدای غیر عادی تولید کند یا هنگام شروع کار اصلا برگه را به داخل نکشد، احتمال خرابی فیدر یا رولر بالا است و این وضعیت نیاز به تعمیر دستگاه کپی دارد.

وقتی که کدهای خطای دستگاه کپی مرتبط با توقف برگه تکرار شوند و حتی ریست کردن دستگاه یا تمیز کردن مسیر تاثیری نداشته باشد، حضور تعمیرکار ضروری است. در شرایطی که برگه پس از عبور ظاهر غیر طبیعی داشته باشد و دستگاه داغ تر از حد معمول شود، موضوع می تواند به بخش حرارتی مرتبط باشد که بررسی تخصصی لازم دارد. در تمام این وضعیت ها، مراجعه به تکنسین بهترین راه برای جلوگیری از خسارت بیشتر است.